افزایش بحران کودک آزاری در جامعه شهری به عنوان نمادی از آسیب­های اجتماعی

طلیعه خادمیان، دکترای جامعه شناسی، استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

sonia_khademian@yahoo.com

شب بو وزیرپور، دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت شهری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، کارشناس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران

sh.vazirpour@yahoo.com



چکیده

بنا بر تحقیق پیش­رو و تجربیات پیشین در ایران و دیگر کشورهای جهان افزایش کودک آزاری در خانواده ها در سال­های اخیر به میزانی بوده است که می­توان آن را به مثابه نوعی آسیب اجتماعی بررسی کرد. آنچه کودک آزاری را به منزله یک معضل یا آسیب اجتماعی مطرح می­سازد ماهیت، کارکرد خانواده و فلسفه وجودی آن است که به نظر می­رسد با کودک آزاری که گاهی نیز در اشکال افراطی آن به قتل کودکان از سوی برخی از اعضای خانواده می­انجامد، کاملأ در تعارض است.

خانواده­ای که افراد به طور داوطلبانه اقدام به تشکیل آن می­کنند و در ابتدا نیز در ذهن همگان جایگاهی امن برای حفظ اعضا و برآوردن نیازهای زیستی و عاطفی آنان است، وقتی به صحنه خشونت تبدیل می­شود این امر را در ذهن متبادر می­نماید که خانواده جدید در اجرای کارکردهای خود ضعیف شده یا حتی در بسیاری موارد به کژکارکرد رسیده است. افزایش کودک آزاری نمادی از بحران در خانواده و به تبع آن در جامعه است چرا که میزان رشد و تکامل هر جامعه به نحوه رشد و تربیت کودکان آن و بهره­گیری آنها از سرمایه­های گوناگون (اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی) وابسته است. خشونت­ورزی نسبت کودکان به عنوان آسیب اجتماعی پذیرفته شده و داده های تحقیقات اجتماعی در کشورهای گوناگون که حکایت از خشونت های بی­رویه نسبت به کودکان دارد نیز موید این نکته است به طوری که بر اساس ارزیابی گزارش سال جاری یونیسف (صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل) سالانه دو میلیون کودک در دنیا قربانی انواع خشونت می­شوند و 40 میلیون کودک دیگر از ناتوانی­های ناشی از خشونت رنج می­برند که بر اساس این گزارش بسیاری از آنها قربانیان خانواده­های خود هستند. در این پژوهش علل و عوامل متعدد اجتماعی در بروز انواع خشونت، با بهره­گیری از آمار و مستندات، مورد بررسی واقع شده و اهم آنها در بخش­های گوناگون با این هدف طرح گردیده است که با شناسایی عمده­ترین دلایل افزایش خشونت طی ده سال جاری در جوامع گوناگون و همچنین ایران پیشنهادات مفیدی جهت رفع این معضل ارائه گردد.